EN | DE | CN | RU |
Newsletter

My nie doradzamy. My rozwiązujemy problemy.

Skarga pauliańska nie dla urzędów skarbowych
2016-01-19

Skarga pauliańska nie dla urzędów skarbowych

Rz: Fiskus coraz chętniej sięga po skargę pauliańską. Wydaje się, że nie jest to dopuszczalne?

Prof. Bogumił Brzeziński: Teza o braku normatywnych podstaw do stosowania przepisu art. 527 i nast. k.c. do należności publicznoprawnych jest oczywiście trafna. Można pytać o to jedynie, co jest przyczyną poglądu odmiennego. Podstawą wydaje się brak obeznania sądów z teoretycznymi podstawami prawa podatkowego, a nawet szerzej – z zasadami budowy systemu podatkowego.

Na to nakładają się inne okoliczności wskazywane w uzasadnieniach wyroków sądów cywilnych, takie chociażby jak istniejąca rzekomo możliwość stosowania art. 527 k.c. do należności publicznoprawnych w drodze... analogii legis. W przeciwieństwie do wykładni językowej analogia legis nie jest narzędziem wykładni, którego można używać kiedy i jak się chce. Dla sędziego Sądu Najwyższego informacja ta nie powinna być szokiem.

Dlaczego się na to godzą?

Sądy cywilne zbyt często zapominają o treści art. 1 k.c., w myśl którego kodeks cywilny reguluje stosunki cywilnoprawne. A przy ustalaniu, co jest stosunkiem cywilnoprawnym, nie należy nadmiernie fantazjować. Wyjaśnieniu sytuacji dobrze posłużyłaby akceptacja oczywistego skądinąd poglądu, że uprawnienie przysługujące państwu w związku z obowiązkiem zapłaty podatku nie jest wierzytelnością w rozumieniu k.c.

Co to oznacza w praktyce?

Że państwo nie może być uznane za wierzyciela. A przecież art. 527 k.c. chroni wierzycieli – i tylko ich. Państwo, rozumiane jako związek publicznoprawny, nie mając praw podmiotowych, nie może też być wierzycielem. Już tylko z tej przyczyny nie jest możliwe zastosowanie skargi pauliańskiej do należności publicznoprawnych.

Pogląd, że prawo cywilne jest „prawem powszechnym", a inne dziedziny prawa dotykające własności (podatki) są czymś w rodzaju leges speciales, został na Zachodzie zarzucony prawie sto lat temu. Polskie sądy, jak widać, do dzisiaj nie mogą się z tym pogodzić. Obniża to poziom dyskursu prawniczego, a nawet szerzej: kultury prawnej w Polsce.

 

materiał pochodzi z: www.rp.pl

 

Copyright © 2017 Kancelaria Radcy Prawnego Rafał Kolano - Wszelkie prawa zastrzeżone